رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزشهای مردمی معاونت غذا و دارو دانشگاه
علوم پزشکی کرمانشاه با تأکید بر لزوم ارتقای سواد دارویی جامعه، نسبت به
مصرف غیرمنطقی دارو، تجویز بیرویه اشکال تزریقی و خطرات جدی مکملها و
داروهای عرضهشده در فضای مجازی هشدار داد.
به گزارش خبرنگار میلکان، دکتر وریا رحیمی در نشست خبری با اصحاب
رسانه، با اشاره به نقش اطلاعرسانی صحیح گفت: اطلاعرسانی عمومی دو هدف
اساسی دارد؛ از یکسو آموزش و ارتقای فرهنگ سلامت در جامعه و از سوی دیگر
انتقال مطالبات و دغدغههای مردم به مسئولان. رسانهها در هر دو بخش نقش
تعیینکنندهای دارند.
وی با تشریح فعالیتهای معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
اظهار کرد: واحد عوارض ناخواسته دارویی این معاونت، وظیفه شناسایی و گزارش
عوارض دارویی در بخشهای سرپایی و بیمارستانی را بر عهده دارد. دانشگاه
علوم پزشکی کرمانشاه تنها دانشگاه کشور است که تفویض اختیار کارشناسی بررسی
تمامی گزارشهای عوارض دارویی دانشگاههای علوم پزشکی کشور را دارد و در
این زمینه بهعنوان بازوی تخصصی سازمان غذا و دارو عمل میکند.
به گفته رحیمی، این گزارشها مبنای تصمیمگیری برای حفظ ایمنی داروهاست و
در مواردی حتی میتواند منجر به جمعآوری یک داروی خاص از بازار شود.
پایش نسخههای الکترونیک؛ ابزار نظارت و برنامهریزی آموزشی
رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزشهای مردمی معاونت غذا و دارو، پایش
نسخههای الکترونیک پزشکان را از دیگر اقدامات مهم این مجموعه دانست و گفت:
اطلاعات نسخههای الکترونیک از طریق سازمانهای مرتبط در اختیار معاونت
قرار میگیرد و الگوی تجویز پزشکان بهصورت دقیق بررسی میشود. این دادهها
علاوه بر کمک به برآورد صحیح مصرف دارو و پیشگیری از کمبودها، نیازهای
آموزشی کادر درمان را نیز مشخص میکند.
وی افزود: بر اساس این اطلاعات، برنامههای آموزشی با همکاری معاونت
آموزشی دانشگاه، برای دانشجویان و فارغالتحصیلان حوزه سلامت طراحی و اجرا
میشود.
مشاوره دارویی رایگان از طریق سامانه ۱۹۰
رحیمی با اشاره به فعالیت واحد اطلاعرسانی داروها و سموم تصریح کرد:
سامانه تلفنی ۱۹۰ یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی با مردم است. کارشناسان
دارویی از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب، بهجز روزهای تعطیل، بهصورت رایگان
پاسخگوی پرسشهای دارویی شهروندان درباره نحوه مصرف، عوارض، نگهداری و
کاربرد داروها هستند.
وی تأکید کرد: این سامانه در سراسر استان کرمانشاه فعال است و شهروندان
میتوانند پیش از مصرف یا خرید دارو از این مشاوره علمی استفاده کنند.
مصرف بالای داروهای تزریقی؛ چالشی جدی در استان
رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزشهای مردمی معاونت غذا و دارو با رد این
گزاره که «ایرانیها بیشترین مصرف دارو را دارند» گفت: مسئله اصلی، مصرف
غیرمنطقی دارو است. در حالی که بر اساس الگوی بیماریها باید بیشترین مصرف
مربوط به داروهای قلبیعروقی و دیابت باشد، در استان کرمانشاه بیشترین مصرف
مربوط به داروهای تزریقی و سرمهاست که اغلب مسکنهای موقتی هستند و نقش
درمانی بلندمدت ندارند.
به گفته وی، این نوع مصرف نه از نظر نظام سلامت و نه از نظر وزارت
بهداشت قابل قبول نیست و نیازمند اصلاح جدی فرهنگ درمان در جامعه است.
مطالبهگری نادرست بیماران، عامل تشدید تجویز غیرعلمی
رحیمی با اشاره به نقش مردم در اصلاح این روند گفت: متأسفانه برخی
بیماران بهجای شرح علائم و مشکلات خود، از پزشک درخواست مستقیم دارو،
آمپول یا سرم دارند. این نوع مطالبهگری نادرست، به تجویزهای غیرعلمی دامن
میزند.
وی افزود: میانگین استاندارد جهانی اقلام دارویی در هر نسخه حدود ۱ تا ۳
قلم است و نسخههایی با ۷ یا ۱۰ قلم دارو نشاندهنده سردرگمی درمان یا
تلاش برای جلب رضایت بیمار است.
هیچ مکمل سالمی در فروشگاههای اینترنتی یافت نشد
رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزشهای مردمی معاونت غذا و دارو دانشگاه
علوم پزشکی کرمانشاه در بخش دیگری از سخنان خود به نتایج نگرانکننده بررسی
مکملهای عرضهشده در فضای مجازی اشاره کرد و گفت: در یک مطالعه میدانی که
توسط اساتید و دانشجویان دانشکده داروسازی انجام شد، نمونههایی از
مکملهای لاغری، چاقی و ورزشی اینترنتی خریداری و آزمایش شد که بدون استثنا
همگی ناسالم بودند.
وی توضیح داد: ترکیبات درجشده روی برچسبها با محتوای واقعی هیچ تطابقی
نداشت و در برخی موارد از داروهای دامی، کورتونها، مواد آنابولیزان و حتی
ترکیبات مخدر استفاده شده بود که عوارض جدی از جمله خونریزیهای گوارشی،
ریزش مو و اختلالات شدید سلامتی ایجاد کردهاند.
نظارت پلیس فتا ادامه دارد؛ اما آگاهی مردم کلید اصلی است
رحیمی با اشاره به اقدامات مشترک دانشگاه علوم پزشکی و پلیس فتا برای
شناسایی و مسدودسازی این مراکز غیرمجاز گفت: این سایتها معمولاً عمر
کوتاهی دارند و پس از مسدودسازی، با نام و نشان جدید فعالیت خود را از سر
میگیرند. تا زمانی که تقاضا وجود داشته باشد، این چرخه ادامه خواهد داشت.
وی تأکید کرد: تنها راه مؤثر، آگاهسازی مردم و حذف بازار مصرف این
محصولات است. شهروندان باید بدانند هر داروی مجاز دارای برچسب و کد رهگیری
سازمان غذا و دارو است و پیش از خرید، میتوانند از طریق سامانه اصالتسنجی
یا تماس با ۱۹۰ از سلامت فرآورده اطمینان حاصل کنند.
رسانهها؛ شریک سلامت جامعه
رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزشهای مردمی معاونت غذا و دارو در پایان
با دعوت از اصحاب رسانه، طراحان و فعالان فضای مجازی برای همکاری گفت: در
شرایط اقتصادی کنونی، تحمیل هزینههای غیرضروری درمانی به مردم قابل قبول
نیست. ارتقای آگاهی دارویی، یک مسئولیت اجتماعی مشترک است و ما با آغوش باز
از ایدهها و همکاریهای رسانهای برای اصلاح این وضعیت استقبال میکنیم.