کپک های غذایی تهدیدی پنهان برای سلامت مصرف کنندگان

کارشناس مواد خوراکی معاونت غذا و دارو: گاهی مشاهده یک لکه کوچک کپک روی مواد غذایی ممکن است بی اهمیت به نظر برسد و بساری از افراد تصور کنند با جدا کردن قسمت های کپک زده،باقی ماده غذایی قابل مصرف است.اما واقعیت امر نشان می دهد که کپک ها می توانند فراتر از سطح قابل مشاهده رشد کرده و ترکیباتی تولید کنند که سلامت انسان را تهدید می کنند.

دکتر سپیده سپیدار گفت: کپک چیست و چرا ایجاد می شود؟کپک گروهی از قارچ های میکروسکوپی هستند که در شرایط ناسب مانند وجود رطوبت،دمای نا مناسب و دسترسی به مواد مغذی روی مواد غذایی رشد می کنند. این قارچ ها می توانند در محصولات مختلفی مانند نان،غلات،مغزها،میوه ها،لبنیات و مواد غذایی فراوری شده مشاهده می شوند.

وجود کپک علاوه بر تغییر ظاهر، بو و طعم غذا ممکن است نشان دهنده حضور ترکیباتی نامطلوبی باشد که با چشم دیده نمی شوند.

وی با طرح این پرسش که آیا جدا کردن قسمت کپک زده کافی است؟ افزود: یکی از باور های رایج این است که با برداشتن بخش کپک زده می توان باقی مانده مواد غذایی را مصرف کرد. اما در بسیاری از مواد غذایی نرم و مرطوب، رشته های قارچی می توانند به بخش های داخلی نفوذ کرده باشند بنابراین حذف قسمت قابل مشاهده همیشه به معنی حذف کامل خطر نیست. در مواد غذایی متراکم تر،شرایط متفاوت است و تصمیم گیری به نوع ماده غذایی،میزان آلودگی و توصیه های ایمنی غذایی بستگی دارد. اما در بسیاری از مواد غذایی مرطوب،دور ریختن محصول کپک زده انتخاب ایمن تری است.

دکتر سپیدار از سموم قارچی به عنوان خطر پنهان کپک ها نام برد و تصریح کرد: برخی گونه های کپک قادر به تولید موادی به نام مایکوتوکسینها (سموم قارچی) هستند. این ترکیبات ممکن است در اثر مصرف طولانی مدت یا مواجهه مکرر اثرات نامطلوبی بر سلامت انسان داشته باشند.

این کارشناس غذا و دارو ادامه داد: یکی از شناخته شده ترین این ترکیبات، آفلاتوکسین ها هستند که در برخی محصولات مانند مغزها، غلات و دانه های روغنی مورد توجه ویژه نظام های کنترل کیفیت مواد غذایی قرار دارند.

دکتر سپیدار در جواب به این پرسش که چگونه از رشد کپک در مواد غذایی جلوگیری کنیم؟ عنوان کرد: برای کاهش احتمال کپک زدگی رعایت چند نکته ساده اهمیت دارد:

مواد غذایی را در شرایط مناسب و دور از رطوبت نگهداری کنیم.

مواد غذایی تازه را بیش از زمان لازم نگهداری نکنیم.

نان را پس از خنک شدن در بسته بندی مناسب قرار دهیم.

یخچال را تمیزنگه داشته و دمای آن را کنترل کنیم.

مواد غذایی را قبل از مصرف بررسی کنیم.

وی نقش نظارت و کنترل کیفیت در پیشگیری از خطرات کپک را برشمرد و گفت: کنترل مواداولیه رعایت اصول صحیح تولید و نگهداری،انجام آزمون های آزمایشگاهی و پایش محصولات غذایی،از اقدامات مهم برای جلوگیری از ورود مواد غذایی آلوده به زنجیره مصرف است. با این حال،آگاهی مصرف کنندگان نیز نقش مهمی در حفظ سلامت غذا دارد،زیرا بسیاری از تصمیم های مهم ایمنی غذایی در محیط خانه گرفته می شود.

کارشناس نظارت بر مواد غذایی معاونت غذا و دارو در پایان گفت: کپک روی غذا فقط یک تغییر ظاهری ساده نیست گاهی میتواند نشانه تغییرات عمیق تر در کیفیت و ایمنی محصول باشد.شناخت این پدیده و رعایت اصول صحیح نگهداری مواد غذایی گامی مهم در حفاظت سلامت خانواده است.